Poprawa jakości powietrza

Źródło: Centrum UNEP/GRID-Warszawa

Wpływ drzew miejskich na jakość powietrza

Zieleń miejska świadczy usługę w zakresie oczyszczania powietrza z zanieczyszczeń, a przez to między innymi zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania mieszkańców miast na choroby układu oddechowego, co w skrajnych przypadkach może być przyczyną ich przedwczesnej śmierci. Problem ten jest istotny, na co wskazują dane Europejskiej Agencji Środowiska [EPA 2018], mówiące iż 47.500 osób rocznie umiera w Polsce przedwcześnie z powodu chorób spowodowanych zanieczyszczonym powietrzem. W całej Europie wartość tę szacuje się na 518.700 osób rocznie.

Proces oczyszczania powietrza z zanieczyszczeń przez zieleń miejską przebiega na dwa sposoby:

  • Po pierwsze rośliny miejskie, w tym drzewa, absorbują z powietrza zanieczyszczenia gazowe, takie jak tlenek azotu (NO2), ozon (O3), czy dwutlenk siarki (SO2) poprzez system przetchlinek znajdujących się na powierzchni ich liści. Gdy gazy dostaną się do liści, rozpraszają się po przestrzeni wewnątrzkomórkowej, gdzie wchodzą w reakcje chemiczne z zewnętrzną powierzchnią liści lub są absorbowane przez błonkę wody i tworzą kwasy [Szczepanowska i Sitarski 2015].
  • Po drugie roślinność miejska wychwytuje zanieczyszczenia pyłowe (PMx), takie jak kurz, pył, popiół, dym i metale ciężkie. Te drobiny pyłów zawieszonych w powietrzu mają bowiem tendencję do przywierania do powierzchni liści [Peper i in. 2007].

Metoda wyceny usługi oczyszczania powietrza

Wyniki badań prowadzonych w warunkach laboratoryjnych dotyczące zdolności zieleni miejskiej do pochłaniania zanieczyszczeń wskazują, że tempo ich usuwania zależy przede wszystkim od rozmiaru powierzchni listowia, warunków klimatycznych i meteorologicznych oraz od koncentracji zanieczyszczeń w powietrzu. Na podstawie wyników tych badań zbudowano modele, które uwzględniając te czynniki pozwalają oszacować absorpcję kilku typowych zanieczyszczeń przez zieleń miejską, niezależnie od szerokości geograficznej miasta, na którego obszarze ta zieleń się znajduje [Nowak i in. 1998]. Ekonomiczna wycena tak oszacowanych korzyści może być dokonana z wykorzystaniem metody avoided cost method (AC) – mnożąc otrzymane wartości pochłanianych zanieczyszczeń przez jednostkowy koszt zewnętrzny emisji danego zanieczyszczenia.

Przykłady wycen usługi oczyszczania powietrza

Badania nad wyceną tej usługi ekosystemowej świadczonej przez zieleń miejską z wykorzystaniem tej metody były wykonywane w wielu miastach na świecie. Na przykład badanie przeprowadzone w Nowym Jorku pokazało, że 5.212.000 tamtejszych drzew usuwa rocznie 1.677 ton wybranych zanieczyszczeń (SO2, NO2, PM2,5), co przekłada się na ekonomiczną wartość tej usługi wynoszącą ponad 8 mln USD w skali roku [Nowak i in. 2007]. Wyniki analogicznego badania [Szkop 2016] wykonanego w Polsce dla drzew rosnących w parku “Ogród Krasińskich” (Warszawa) pokazały, że drzewa te usuwają rocznie około 267 kg wybranych zanieczyszczeń (SO2, NO2, PM2,5, O3), a usługa ta ma wartość ekonomiczną, którą można oszacować na około 26.000,00 PLN rocznie. Z kolei według wyliczeń tego samego autora lecz skupiających się na drzewach przyulicznych rosnących w Warszawie, świadczą one usługę w zakresie oczyszczania powietrza z trzech wybranych zanieczyszczeń (SO2, NO2, PM2,5), której wartość szacuje się na około 1.800.000,00 PLN/rok [Szkop 2020].

Źródła: